Hoe zit het met...

Palmolie



Palmolie is een eetbare, plantaardige en goedkope olie met een enorme verscheidenheid aan toepassingen: van koekjes en babyvoeding tot shampoo en biobrandstof. Helaas kan de productie van palmolie ook tot ontbossing, vervuiling en uitbuiting leiden.



Wat is palmolie? Palmolie wordt gemaakt van de oranjerode vruchten van de oliepalm. Als de palmvrucht rijp is, wordt deze geoogst en binnen 24 uur gestoomd en geperst. Palmolie bestaat grotendeels uit verzadigde vetten die vrijkomen uit het vruchtvlees. Van de pit maakt de producent palmpitolie.

Hoe zit het met: Palmolie

De vruchten zitten met honderden tot duizenden bij elkaar in dichte trossen van zo’n 25 kilo.

Een oliepalm kan 20 jaar vruchten geven en levert 6 tot 10 keer zoveel op als andere oliegewassen.



Waar gebruiken we het voor?

verhaal  - pijl down

Soja telen en consumeren



Waar gebruiken we het voor?

Palmolie zit in 60 procent van samengestelde producten die je in de supermarkt vindt, zoals brood, beleg, cosmetica en babyvoeding. Het is een belangrijke bron van vetten in onze voeding. De olie geeft structuur aan producten en is geschikt als drager van smaakstoffen en aroma’s. Koekjes blijven er knapperig door en margarine juist smeuïg.

Hoe zit het met ... palmolie_1904


Hoeveel olie bevat elke palmvrucht?


minder dan 10% olie


30 tot 35% olie


50% olie


2




Elke palmvrucht bevat 30 tot 35% olie



Waar komt palmolie vandaan?

Hoe zit het met ... kaart.

Top-5 wereldwijde productie van palmolie

Bron: produccionagricolamundial.com

De oliepalm groeit in tropische landen met een hoge luchtvochtigheid.

Oorspronkelijk komt de boom uit West- en Zuidwest-Afrika. 85% van de wereldwijde palmolie komt van plantages in Indonesië en Maleisië. In de afgelopen 20 jaar heeft Indonesië 10,2 miljoen hectare extra bomen aangeplant. Ter vergelijking: Nederland heeft een oppervlakte van 4,1 miljoen hectare. Indonesische boeren produceerden in 2021 ruim 43 miljoen ton olie. De overheid wil dat laten groeien tot 60 miljoen ton in 2035.



Waarom heeft palmolie een slechte reputatie?

verhaal  - pijl down.

Soja als veevoer


De slechte reputatie van palmolie komt niet door de vrucht of de boom zelf. De oliepalm heeft weinig grond en bestrijdingsmiddelen nodig om te groeien en produceert het hele jaar door vruchten. Het grote probleem zit in de schaal van de productie. Waar gaat het mis?



Wat zijn alternatieven?

verhaal  - pijl down

Soja, waar wordt het verbouwd

Wat zijn alternatieven?

Je zou palmolie kunnen vervangen door alternatieve oliën, zoals sojaolie, olijfolie, koolzaadolie en zonnebloemolie. Maar zij hebben andere nadelen. Er is meer landbouwgrond nodig om de gewassen te telen: voor 1 ton palmolie is 0,26 hectare grond nodig; voor dezelfde hoeveelheid sojaolie is 2 hectare grond nodig. Daarnaast is de productie van andere oliën duurder. Ook belangrijk: alternatieve gewassen zijn vaak vatbaarder voor ziektes, dat werkt het gebruik van meer bestrijdingsmiddelen in de hand.


  • Europese (duurzame) oliën:  

    Palmolie groeit in landen rond de evenaar, niet in Europa. Milieu Centraal ziet Europese zonnebloem- en raapzaadolie als duurzame alternatieven voor palmolie, ook al is de opbrengst per hectare kleiner. De gedachte is dat Europese zonnebloem- en raapzaadolieplantages uiteindelijk tot minder verlies aan biodiversiteit leiden dan palmolieplantages in bijvoorbeeld Indonesië, omdat Europese landbouwgebieden minder rijk zijn aan biodiversiteit.

  • Verduurzamen sector:  

    Een verbod op palmolie is niet realistisch, in Maleisië en Indonesië zijn miljoenen mensen afhankelijk van de inkomsten. Ook is er niets mis met de grondstof zelf. We zullen de oplossing moeten zoeken in het verder verduurzamen van de sector. Daartoe moeten grote stappen worden gezet. Steeds meer bedrijven maken afspraken voor duurzame inkoop van palmolie en werken aan certificering.



Belangrijkste oliegewassen met elkaar vergeleken

Bron: www.wur.nl/nl/nieuws/nieuw-licht-op-duurzaamheid-van-palmolie

Hoe zit het met ... palmolie - soorten



Zijn er keurmerken voor palmolie(producten)?

verhaal  - pijl down

Soja impact op millieu

RSPO-keurmerk

Het belangrijkste keurmerk voor palmolie is de RSPO-certificering. RSPO staat voor Roundtable on Sustainable Palm Oil, een internationaal platform van telers, verwerkers, voedingsbedrijven, investeerders en milieuorganisaties, die samen de groei en het gebruik van duurzame palmolie stimuleren, rekening houdend met sociale, ecologische en economische aspecten.


Hoe zit het met ... palmolie - Keurmerk

Hoeveel RSPO-gecertificeerde duurzame palmolie verwerkt de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie?


25%


60%


bijna 90%


Verantwoorde soja



In 2019 verwerkte de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie 87% RSPO-gecertificeerde duurzame palmolie


Wat kun je zelf doen?

Producten zonder palmolie kopen is lastig, het zit in ontzettend veel voedingsmiddelen en cosmeticaproducten. Fabrikanten zijn verplicht om te vermelden dat een product palmolie bevat. Bij voedingsmiddelen is dat tamelijk duidelijk: bij de ingrediënten staat plantaardige olie (palm), palmolie of palmvet vermeld. Bij cosmetica is dit lastiger: er zijn wel 200 verschillende stoffen die van palmolie afgeleid (kunnen) zijn, maar die niet altijd als zodanig te herkennen zijn. Je herkent gecertificeerde palmolie aan het RSPO-logo met palmboom, maar de meeste producenten gebruiken dit logo (nog) niet op de verpakking. Ben je geïnteresseerd in producten zonder palmolie? Dan kun je de lijst van Zaailingen raadplegen.


Hoe zit het met: Palmolie - Producten met rspo keurmerk

ASN en palmolie

verhaal  - pijl down

Keurmerken voor soja

ASN en palmolie


Wij zijn geen voorstander van een boycot op palmolie. Alternatieven als olijf-, zonnebloem- of raapzaadolie lossen het palmolieprobleem niet op. Het leidt tot gebruik van meer landbouwgrond, kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Bovendien raken miljoenen boeren bij een boycot hun inkomen kwijt.

ASN Impact Investors maakt de principiële keuze om niet te beleggen in palmolieproducten, raffinaderijen en bedrijven die actief zijn met biobrandstof op basis van palmolie. Bij het aanleggen en beheren van deze plantages en bij het verwerken van de vruchten vinden grote misstanden plaats. De ASN-beleggingsfondsen kunnen wel beleggen in bedrijven die palmolie inkopen, maar alleen als ze RSPO-lid zijn, NDPE-beleid hebben (een manier om als bedrijf duurzaam inkoopbeleid voor palmolie op te zetten) en bij voorkeur de gevolgen van het verlies aan biodiversiteit compenseren.

Disclaimer

verhaal  - pijl down

8

Wat beogen we met deze rubriek? We leggen ingewikkelde, duurzame thema’s uit in een combinatie van beeld en tekst, maken daarbij gebruik van beschikbare vakliteratuur en schakelen de hulp in van een of meer deskundigen. Volledig zijn is niet altijd mogelijk gezien de beperkte ruimte.

Naar boven 

Palmolie is een eetbare, plantaardige en goedkope olie met een enorme verscheidenheid aan toepassingen: van koekjes en babyvoeding tot shampoo en biobrandstof. Helaas leidt de productie van palmolie tot ontbossing, vervuiling en uitbuiting.

5/14
Loading ...