Beeldverhalen uit Myanmar

Made by ME

Lees verder  

Achter alle foto’s die Chris de Bode maakt, zit een verhaal. Voor het project Made by ME reisde de fotograaf naar Myanmar om de makers van ‘onze’ kleding te portretteren. Niet achter de naaimachine in een sweatshop, maar trots op hun werk en thuis, te mooi om niet gezien te worden. 

 

Met beelden waarin je je eigen vooroordelen bevestigd ziet, heeft fotograaf Chris de Bode niet zo veel. Zielige kinderen of hongerige mensen nodigen niet uit om verder te kijken. En dat is juist wat hij met zijn foto’s wil bereiken.’Dus verleid ik mijn publiek eerst met een mooi beeld, om vervolgens het ware verhaal te vertellen.’ Het zijn de verhalen achter de beelden waarvoor Chris de Bode al tientallen jaren met zijn camera de wereld over reist.

 

Veel overuren

Geen slachtoffers maar trotse mensen. Dat is ook wat je ziet in de serie Made by ME. Een serie die De Bode in opdracht van FNV Mondiaal maakte, mede mogelijk gemaakt door ASN Bank. Om aandacht te vragen voor de arbeidsomstandigheden en lonen in de kledingindustrie in Myanmar. 

Na het einde van de militaire dictatuur in 2011 is die industrie onder gunstige handelsomstandigheden explosief gegroeid. In de fabrieken werken vooral jonge vrouwen, die ver van huis in fabriekshostels bij Yangon wonen. Ze maken lange dagen en veel overuren om hun families te onderhouden. Sparen zit er niet in. De kleding die ze maken, kunnen ze zelf niet betalen.

 

Leefbaar loon

Met de publicatie van de foto’s van Chris de Bode vragen FNV Mondiaal en ASN Bank aandacht voor eerlijke lonen in de kledingindustrie. Een wettelijk minimumloon is vaak geen leefbaar loon.

 


Aye Moeh Moeh Zaw 

 

Aye Moeh Moeh Zaw (20) nam fotograaf Chris de Bode mee naar haar huis waar ze samenwoont met haar man, ouders, zussen, broer, zijn vrouw en hun baby. Officieel werkt ze tien uur per dag, maar meestal twaalf uur. Ze krijgt een half uur lunchpauze. Tijdens het werk mag ze niet praten, niet te veel bewegen en niet naar de wc. De Chinese supervisor schreeuwt naar de werknemers en als hij boos is, gooit hij een strijkijzer naar hun hoofd.

Made by Me_1689

Made by Me_1691
Khine Thazin

 

Khine Thazin (22) houdt in de fabriek het aantal geproduceerde kledingstukken per uur bij. Als de werknemers het aantal stuks per uur niet halen, moet zij ze aansporen om harder te werken. In de toekomst wil Khine het allerliefst jurken maken voor filmsterren.

 

Kledingindustrie Myanmar in cijfers

Er werken bijna 1 miljoen werknemers – voornamelijk jonge vrouwen – in de kledingindustrie in Myanmar. Kleding is het belangrijkste exportproduct van het land met een geschatte waarde van 4,7 miljard euro. Daarvan gaat 70 procent naar de Europese markt, waarvan zo’n 300 miljoen euro aan kleding in Nederland terechtkomt.
Bron: Myanmar Garment Manufacturers Association (MGMA + SimexMM, 2018/2019)

Dat alles wilde Chris de Bode laten zien. ‘Mensen die in de kledingindustrie werken, zien zelden het eindproduct van hun werk omdat fabrieken gespecialiseerd zijn in een deel van het maakproces. Bovendien is alle kleding in Myanmar bestemd voor de export. Dus bedacht ik dat ik ze wilde portretteren in kleding die door henzelf is gemaakt.’ Zijn speurtocht naar Made in Myanmar-kleding in Nederlandse winkels eindigde met een tas vol kleren van H&M en WE.

 

Zijn modellen vond hij via een overkoepelende vakbond. Maar mensen bereid vinden om voor zijn camera te poseren, was niet heel gemakkelijk. ‘Het is altijd lastig dat ik in vaak hechte gemeenschappen de één voortrek op de ander. Dat geeft scheve ogen, zeker als het gaat om contact met iemand uit de westerse wereld. Afspraak is dat ik nooit geld geef, wel krijgt iedereen een fotoprint van mij. Bij Made by ME mochten de modellen zelf de kleding kiezen en ook houden.’

 

Chris de Bode

Fotograaf Chris de Bode (1965) brengt verhalen over onrecht en misstanden in beeld, in opdracht van uiteenlopende hulporganisaties. Voor elk beeld en elke serie bedenkt hij eerst een concept om een verhaal te vertellen. Zoals de portretserie A mind of their own. Voor Stichting Vluchteling portretteerde hij in Niger kinderen (gevlucht voor terreurorganisatie Boko Haram) die hij liet nadenken over vriendschap, verlies en bezit. Samen met Save the Children bracht De Bode vorig jaar het boek DREAM uit, waarin hij de toekomstdromen van 58 kinderen in 13 landen vastlegde. chrisdebode.com

Made by Me_1690

 

De positie van werknemers en de arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie van Myanmar verschillen per fabriek. H&M laat in zijn fabrieken audits uitvoeren en eist dat er wordt geluisterd naar het personeel. Maar in andere fabrieken zijn medewerkers afhankelijk van de grillen en willekeur van de ondernemers en supervisors. Het is een geven en nemen van privileges. Economisch gezien is er ruimte voor loonsverhoging: de vakbonden eisen een verdubbeling van het minimumloon, zo’n 230.000 kat (145 euro). Maar wie zijn supervisor om meer loon vraagt, krijgt geen overuren meer toegewezen. En overuren geven net dat beetje extra geld dat de meesten nodig hebben om hun familie te onderhouden.

 

Made by Me_1692
Kyaw Myo Thu

 

Kyaw Myo Thu (38) woont in één huis met de complete familie van zijn vrouw, waar hij ook financieel verantwoordelijk voor is. In de hoop op geluk, kocht hij een loterijlot. Als hij wint kan zijn droom werkelijkheid worden: een kleine supermarkt openen..


Made by Me_1693
Sai Lin Thu

 

Sai Lin Thu (22) werkt in een warenhuis waar grote lappen textiel worden gemaakt. Als vakbondsman vindt hij dat werknemers in Yangon dezelfde rechten moeten krijgen als hun collega’s in omliggende landen.


Made by Me_1694
War War Aung

 

War War Aung (23) woont samen met haar jongere zus in een hostel om te kunnen werken in de kledingindustrie. Ze maakt lange dagen in de fabriek en is soms zo moe dat ze zich met de naald in de vingers prikt.


 

Corona-update

Toen De Bode net terug was uit Myanmar brak de coronacrisis uit. Omdat hij via social media contact heeft met bijna iedereen die ooit voor zijn camera stond, wist hij dat zijn Made by ME-modellen begin juni hun baan nog hadden. Door het uitblijven van orders zijn echter tientallen fabrieken in Myanmar gesloten en hebben tienduizenden werknemers en daarmee hun families geen inkomsten meer. Myanmar kent geen sociale voorzieningen.

Trotse makers

Bijna alle Made by ME-modellen voor De Bodes camera zijn lid van een vakbond: ‘Er waren stakingen toen ik er was. Ik moest ver uit de buurt van de fabrieken blijven, dat zou gevaarlijk zijn voor mezelf en voor de werknemers. Het was lastig om modellen te vinden. Niet iedereen durft te praten en ook nog op beeld te worden vastgelegd.

Het is al een hele stap om lid te worden van een vakbond.’ Ook al kostte de fotosessie de modellen een halve dag, ze vonden het allemaal leuk. Juist omdat het een echte modellenshoot was. De Bode moest daarvoor uit zijn comfortzone, hij had geen enkele ervaring met modefotografie. Toch maakte hij met hulp van zijn modebewuste stagiaire Robin Munnich foto’s die niet zouden misstaan in onze modebladen. De Bode: ‘We moeten af van de stereotype beelden van vrouwen achter naaimachines. Ik wil de mensen laten zien die onze kleren maken, ze tonen als de trotse makers die ze echt zijn. Ik wil ze een naam geven en ze hun verhaal laten vertellen. En daarmee wil ik laten zien dat ze niet veel verschillen van ons. Zonder uit het oog te verliezen dat er wel degelijk iets aan de hand is in Myanmar en er iets aan hun situatie moet gebeuren.’ 

Made by Me_1695
Kyaw Ye Paing

 

Kyaw Ye Paing (29) regelt alle verlichting in de kledingfabriek. Hij begint een uur eerder dan de anderen, en blijft langer om alles na te lopen. Kyaw droomt van een eigen elektronicazaak en hij wil graag trouwen met zijn vriendin. Ze hebben elkaar al zes maanden niet gezien.


Made by Me_1696
Zin Zin Myin 

 

Zin Zin Myin (36) verdient 230.000 kyat (zo’n 145 euro) per maand. Dat vult ze aan met overuren, anders kan ze de medicatie voor haar verlamde moeder niet betalen. Ze wil kledingontwerpster worden, maar eerst wil ze gelijke rechten voor iedereen en transparantie in beloning.



Naar boven 

Gerelateerde artikelen:

Gerelateerd
‘Kleding die onder goede omstandigheden is gemaakt, zit gewoon beter’

Goedgeld September 2019


Gerelateerd
Op naar leefbare lonen in de textielindustrie

Goedgeld December 2018


Achter alle foto’s die Chris de Bode maakt, zit een verhaal. Voor het project Made by ME reisde de fotograaf naar Myanmar om de makers van ‘onze’ kleding te portretteren. Niet achter de naaimachine, maar thuis. Te mooi om niet gezien te worden.

9/13
Loading ...