Op de bres voor schoon water




De waterkwaliteit in Nederland is onder de maat, blijkt uit een nieuw onderzoek van Natuur & Milieu dat mogelijk is gemaakt door ASN Bank. Een zorgelijke ontwikkeling, vinden Karen Eilers, programmaleider bij Natuur & Milieu, en Roel Nozeman, senior adviseur biodiversiteit ASN Bank. Daar kunnen we samen iets aan doen.

 

Het rapport schetst een somber beeld.

Karen: ‘Veel mensen denken dat de waterkwaliteit goed is in Nederland. Je kunt immers zo uit de kraan drinken. Helaas blijkt uit ons onderzoek dat het overgrote deel van de Nederlandse oppervlaktewateren niet voldoet aan de waterkwaliteitsnormen. Zorgelijk is dat de waterschappen nauwelijks de kwaliteit meten van kleine wateren zoals sloten en grachten. Die staan weer in verbinding met de grote wateren en zijn de haarvaten van ons watersysteem. Wij vinden dat dit wel 

moet gebeuren. Verbeteren van de waterkwaliteit is een complex proces, dat je niet even met zeven en baggeren doet.’


‘We zien dat waterschappen de prioriteit leggen bij het voorkomen van overstromingen. Daarmee krijgen de waterkwaliteit en biodiversiteit onvoldoende aandacht.’



Natuur & Milieu en ASN Bank: op de bres voor schoon water_1338

Waarom is een goede waterkwaliteit zo belangrijk?

Roel: ‘Goede waterkwaliteit is voor zoveel zaken belangrijk. Iedereen denkt als eerste aan ons drinkwater, maar we gebruiken water ook om gewassen te besproeien en als zwemwater. Daarnaast is

bijvoorbeeld een deel van de vliegende insecten afhankelijk van goede waterkwaliteit. Die insecten hebben op hun beurt weer een cruciale rol omdat ze voedsel bestuiven en belangrijk zijn voor het ecosysteem.’

Karen: ‘Als de biodiversiteit afneemt is dit een groot risico. Zeker omdat we niet weten hoeveel verstoring een systeem aankan, bijvoorbeeld in hoeveelheid vervuiling of hoeveelheid soorten die verdwijnen. Als we op dezelfde voet doorgaan en nu niet ingrijpen, wordt het duur om drinkwater te zuiveren. In open water zwemmen zal in de zomer door blauwalg en bacteriën steeds vaker onmogelijk zijn.’

Wat nu?

Karen: ‘Meerdere overheidspartijen moeten aan de slag. Zo moeten de waterschappen systematisch de kwaliteit van alle wateren gaan meten en optreden bij overtredingen. Ze houden de boot af en zeggen: we moeten al zo veel. We zien dat waterschappen de prioriteit leggen bij het voorkomen van overstromingen. Daarmee krijgen de waterkwaliteit en biodiversiteit onvoldoende aandacht.’

Roel: ‘Daarbij helpt het om met een andere bril te kijken naar dit probleem. Niet als kostenpost, want het levert ook veel op. In New York is daarvan een goed voorbeeld: kosten van zuiveringsinstallaties gingen omlaag door meer te investeren in de natuur als waterzuiveraar.’ 

Natuur & Milieu en ASN Bank: op de bres voor schoon water_1339

Het onderzoek

De waterkwaliteit in Nederland is (ruim) onvoldoende, blijkt uit onderzoek van Natuur & Milieu. 99 procent van de gemeten wateren voldoet niet aan alle gestelde normen voor waterkwaliteit. Vooral de ecologische waterkwaliteit scoort een dikke onvoldoende. De waterkwaliteit van veel kleine wateren, zoals sloten, vennen en water in de stad, wordt zelfs helemaal niet gemeten. De slechte waterkwaliteit in Nederland wordt veroorzaakt door vier belangrijke bronnen van vervuiling: nitraat en fosfaat uit mest, bestrijdingsmiddelen, riooloverstort en zogeheten ‘nieuwe middelen’, zoals medicijnresten. Ineffectief waterbeleid zorgt ervoor dat deze vervuilingen kunnen blijven plaatsvinden, stelt Natuur & Milieu. Dit ligt vooral aan versnippering van verantwoordelijkheden over verschillende bestuursorganen, en ontoereikend beleid en handhaving.

Wat kan ASN Bank aan dit probleem doen?

Roel: ‘ASN Bank verstrekt leningen aan diverse gemeenten en waterschappen. Met het steunen van dit onderzoek willen we het grote belang van goede waterkwaliteit onder de aandacht brengen van alle

betrokken partijen en burgers. Als iedereen de handen ineenslaat, kunnen er goede stappen worden gezet om weer een waterkwaliteit te krijgen die bij Nederland als waterland hoort.’

 

Het rapport constateert dat er sprake is van versnippering van verantwoordelijkheden.

Karen: ‘Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) gaat over de waterkwaliteit; het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) gaat over mest en bestrijdingsmiddelen. Begin je over waterkwaliteit, dan verwijst LNV door naar IenW. Dat klaagt weer dat er bij LNV geen aandacht is voor waterkwaliteit. In plaats van “daar gaan wij niet over” willen we horen “daar moeten we samen iets aan doen”. Er is namelijk best geld voor verbetering van de waterkwaliteit in de regio. Maar Rijk, waterschappen, provincies, gemeenten en bijvoorbeeld boeren moeten het samen doen.’

 

Kunnen bedrijven ook een steentje bijdragen?

Roel: ‘We moeten op een nieuwe manier naar landbouw en natuur gaan kijken: gebruikmaken van de kracht van de natuur in plaats van de natuur uit te putten. Maar voor boeren is het heel lastig om hun werkwijze aan te passen, omdat dit soms kostbaar is. Aangezien banken medeverantwoordelijk zijn voor de huidige situatie, zouden zij bijvoorbeeld rentekorting kunnen bieden aan boeren die goed voor waterkwaliteit zorgen. Verder is er een grote rol weggelegd voor partijen in de voedselketen, zoals inkooporganisaties van grote supermarkten en de grote levensmiddelenproducenten. Als zij financiële prikkels geven aan boeren, kunnen de boeren meer

rekening houden met waterkwaliteit en biodiversiteit en kiezen voor de juiste toepassing van mest en bestrijdingsmiddelen.’


Waterschapsverkiezingen

Op 20 maart 2019 zijn de waterschapsverkiezingen. De waterschappen zijn in Nederland verantwoordelijk voor het oppervlaktewater en het beheer van de waterkanten. Ze zijn een onmisbare partner in verbetering van de biodiversiteit door schoner water. Natuur & Milieu brengt rond de waterschapsverkiezingen een stemhulp uit die duidelijk maakt welke partijen rekening houden met de waterkwaliteit. Kijk op natuurenmilieu.nl/waterschappen. Daar kun je ook het onderzoeksrapport downloaden.



Natuur & Milieu en ASN Bank: op de bres voor schoon water - foto 4

Wat kunnen mensen thuis zelf doen, afgezien van stemmen bij de waterschapsverkiezingen?

Karen: ‘Je kunt zelf best veel doen. Haal de tegels uit de tuin en plant bloeiende planten. Koppel de regenpijp los van het riool, zodat dat bij zware regenval minder snel overloopt. Vang het water op in een regenton en gebruik dat water in droge periodes. Verder kunnen bewoners aan gemeenten en waterschappen vragen om naast een klimaatstresstest ook een stadswaterplan te

maken. Stinkt de sloot of gracht? Klaag erover. Zelfs drie hoog achter kun je verschil maken door minder of geen vlees en zuivel te eten of te kiezen voor biologisch.’

Roel: ‘Op termijn willen we dat iedereen een watermonster van een sloot of ander water in de buurt kan opsturen. Zo kun je helpen om de waterkwaliteit in alle wateren in Nederland in beeld te brengen.’


Naar boven    

  

Ook in deze editie:

Hulp bij duurzamer wonen
ook in deze editie - foto 1.
Weg ermee: Dennis Storm
Ook in deze editie - foto 2
Nieuwe schonere wereld
Ook in deze editie - foto 3.
Gesprek met ASN-directie
Ook in deze editie - foto 4

De waterkwaliteit in Nederland is onder de maat, blijkt uit een nieuw onderzoek van Natuur & Milieu dat mogelijk is gemaakt door ASN Bank. Een zorgelijke ontwikkeling, vinden Karen Eilers, programmaleider voedsel bij Natuur & Milieu, en Roel Nozeman, senior adviseur biodiversiteit ASN Bank. Daar kunnen we samen iets aan doen.

10/13
Loading ...