De Rijke Noordzee, van belofte naar impact

‘De natuur wint terrein’

Na het sluiten van het Noordzeeakkoord en een convenant over natuurversterkend bouwen kan Stichting De Noordzee impact maken met het versterken van onderwaternatuur. Net in dienst mag directeur Albert Jaap van Santbrink ‘verslag uitbrengen’ over het project De Rijke Noordzee. ‘Als tegen 2030 op ruim 5 procent van de Noordzee windmolenparken staan, kunnen we onder water kraamkamers creëren waar we actief werken aan natuurontwikkeling.’





Lees verder  

De Noordzee, een van de drukste zeeën ter wereld. De natuur staat er onder druk. Maar natuurherstel en natuurontwikkeling bieden kansen. Met de komst van steeds meer windmolenparken zagen Stichting de Noordzee en Natuur & Milieu – gesteund door diverse partners en ASN Bank – een kans voor ontwikkeling van natuur onder water. Hoe? Tussen windmolens mag niet met sleepnetten over de bodem worden gevist. Nu die gebieden met rust worden gelaten, ontstaan plekken om de mariene biodiversiteit te versterken. Bijvoorbeeld door het plaatsen van kunstmatige riffen rond de palen van windmolens om vissen aan te trekken en een schuilplaats te bieden, en door het uitzetten van oesters om levende riffen te creëren. Riffen vormen een schakel in het onderwaterleven: als broedplek, voedselbron en rust- en schuilplaats zijn ze belangrijk voor de soortenrijkdom in zee. Vissen zetten eitjes af op de schelpen, opgroeiende vissen vinden er voedsel en beschutting. Met de noodzakelijke groei van windmolenparken in zee, groeien de mogelijkheden voor natuurontwikkeling onder water. 

De Rijke Noordzee

De Rijke Noordzee gebruikt windmolenparken op zee om de natuur in de Noordzee te versterken. Door visserij en ziektes is de biodiversiteit van ons grootste natuurgebied afgenomen en zijn nagenoeg alle natuurlijke riffen verdwenen. Als we die riffen willen terugbrengen, zijn actieve ingrepen noodzakelijk. Met natuurontwikkeling in windparken op de Noordzee helpen we de aarde op twee manieren, aldus Stichting De Noordzee en Natuur & Milieu: duurzame energie tegen klimaatverandering, en natuurontwikkeling voor meer biodiversiteit in de Noordzee. ASN Bank is vanaf de start van het eerste pilotproject in 2018 als partner betrokken bij de totstandkoming van De Rijke Noordzee.

Albert-Jaap van Santbrink

Liefde voor de natuur

Albert Jaap van Santbrink (61) mag als kersverse directeur van Stichting De Noordzee het pionierswerk van zijn voorganger Floris van Hest voortzetten. De afgelopen jaren werkte hij voor mensenrechten- en sportorganisaties. De laatste jaren van zijn werkzame leven wil Albert Jaap zich inzetten voor de natuur. ‘Als directeur van deze organisatie mag ik werken aan wezenlijke zaken, onderwerpen die ertoe doen en waar ik iets kan betekenen.’ De drukbevaren Noordzee dus, daar zit enorme spanning op, aldus Van Santbrink. ‘Spanning tussen natuur en economie. We kunnen niet zonder de economische waarde, denk alleen al aan de windparken voor duurzame energie. En we kunnen niet zonder de natuur, steeds meer mensen zien dat gelukkig. In kleine dingen, kijk naar het succes van beleid om zwerfafval bij de bron aan te pakken: het verbod op gratis plastic tasjes, steeds minder ballonoplatingen, statiegeld op plastic flesjes en straks ook op blikjes, verboden afval te lozen op zee. De hoeveelheid zwerfafval langs de Noordzeekust neemt af. We zijn ons bewuster van de natuur en dat we ervoor moeten zorgen.’

De Rijke Noordzee

Op naar 21,5 gigawatt

De Rijke Noordzee zet zich in om natuurversterking een vast onderdeel te laten zijn bij de aanleg van windparken, samen met partners als energieleveranciers en windparkenbouwers. Van Santbrink schetst de situatie, een tussenstand: ‘Op het Nederlandse deel van de Noordzee produceren we nu 2,5 gigawatt aan windenergie, dat zijn zo’n 400 windmolens. In 2030 zijn dat er vier keer zo veel en gaat Nederland naar een opbrengst van 21,5 gigawatt uit die molens. Dat zal een enorme belasting zijn, maar ook wind op zee is nodig om het doel te halen van een vermindering van 55 procent CO2-uitstoot in 2030.’ Dit klinkt als een zware verantwoordelijkheid voor De Noordzee? ‘Dat is het zeker’, beaamt de directeur, ‘maar naast die druk is het ook een kans. De Rijke Noordzee werkt aan versterking van de onderwaternatuur, zodat natuurlijke riffen die uit de Noordzee verdwenen zijn, weer terugkomen. Tegelijkertijd doen we ook onderzoek naar de ecologische risico’s van windenergie op zee. We zetten ons in voor de realisatie van beschermde gebieden, duurzaam voedsel en een schone zee.’

ASN Bank en het Noordzeeakkoord

In het Noordzeeakkoord, begin dit jaar
aangenomen door de Tweede Kamer, is
afgesproken dat natuurversterkend bouwen
het uitgangspunt wordt bij de aanleg van
windmolenparken en infrastructuur op de

Noordzee. ASN Bank ondertekende onlangs 
als eerste financier van windmolenparken ook
het convenant ‘Richtlijnen wind op zee’ dat
aansluit bij het Noordzeeakkoord. ASN Bank
vindt het belangrijk om in haar rol als financier
er actief voor te zorgen dat natuurbeschermend
en natuurversterkend bouwen het uitgangspunt
wordt bij de aanleg van windmolenparken
en infrastructuur op de Noordzee, en dat dit in de
gehele financiële sector gemeengoed wordt.

 

 

 

Ruimte voor rust 

Het programma De Rijke Noordzee ging in 2018 van start als pilot om te onderzoeken of het plaatsen van kunstmatige riffen werkt en wat het effect is op het zeeleven. Dat is onze rol, benadrukt de directeur, ‘pleiten voor natuurversterking bij het bouwen van windmolenparken, actief werken aan een rijke natuur. En ervoor zorgen dat de overheid onze overwegingen meeneemt in haar beleid. De komende jaren moet er enorm veel worden gebouwd, laat er vooral aandacht zijn voor de natuur en onderzoek naar de effecten hierop. Daarom is het Noordzee­akkoord ook zo belangrijk.’
In dat akkoord dat begin dit jaar steun kreeg van de Tweede Kamer maken partijen heel concreet afspraken over verantwoord gebruik van die Noordzee (zie kader). Van Santbrink: ‘Onze rol is de minister, via het overleg, te houden aan die afspraken. Dat is heel waardevol en het tekent het belang, samen op weg naar 2030. In dat jaar is zo’n 5 procent van de Noordzee bebouwd met windmolens en hebben we beschermde gebieden gecreëerd. Dit zijn ecologisch waardevolle gebieden die volledig gevrijwaard zijn van bodemberoerende visserij. Nu is er nog maar weinig beschermd gebied in de Noordzee, slechts 0,3 procent. Dit moet groeien naar 15 procent beschermd natuurgebied in 2030. De zee heeft ruimte nodig waar echte rust is, zodat de biodiversiteit in de hele Noordzee kan opbloeien Dat is ook in het belang van de visserij.’


Naar boven 

Gerelateerde artikelen:

Floris van Hest
Goed gesprek met Noordzee-beschermer Floris van Hest: ‘Windparken als kraamkamer voor onderwaternatuur’

Goedgeld maart 2019


Stichting De Noordzee kan impact maken met het versterken van onderwaternatuur. Met de komst van steeds meer windmolenparken kunnen kunstmatige riffen rond de palen van windmolens de biodiversiteit versterken.

8/15
Loading ...