Fototentoonstelling Museon Den Haag

PLANET OR PLASTIC?

Moeten we het weer hebben over onze omgang met plastic? Ja, zegt Museon in haar National Geographic-tentoonstelling Planet or Plastic. Programmamanager Judith Aartsen over bewustwording en zelf bijdragen aan oplossingen.

Lees verder  


Stapsgewijs mensen op weg helpen naar een meer duurzame wereld op het gebied van milieu, rechtvaardigheid en diversiteit. Dat is wat duurzaamheidsmuseum Museon in Den Haag voorheeft. De National Geographic-tentoonstelling Planet or Plastic? sluit daar naadloos bij aan’, stelt programmamanager en samensteller van de tentoonstelling, Judith Aartsen.

 

Het bleef wat onder de radar, maar educatief museum Museon maakte de afgelopen jaren een inhoudelijke draai. Van een van oorsprong (1904) educatief museum gericht op de schoolvakken aardrijkskunde, geschiedenis en biologie veranderde het in een museum over een duurzame toekomst. Aartsen: ‘Een volgende stap is, samen met onze buren van Omniversum een landelijke attractie vormen waar mens, planeet en duurzaamheid centraal staan.’

 

Zwerfballen

Planet or Plastic is zo’n tentoonstelling die tot de verbeelding spreekt. National Geographic bracht 60 journalistieke, artistieke en wetenschappelijke foto’s samen, van onder anderen Randy Olsen, Jennifer Lavers en Richard John Seymour. De fotoserie vraagt aandacht voor de trieste effecten van onze omgang met plastic, maar laat ook mogelijke oplossingen zien. Judith Aartsen: ‘Met een tentoonstelling als Planet or Plastic willen we ons publiek laten nadenken over de vraag hoe zij hun toekomst kunnen beïnvloeden.

Plastic is een tastbaar onderwerp dat zowel vier- als tachtigjarigen aanspreekt, iedereen heeft er zijn associaties bij. Neem als voorbeeld de foto van kunstenaar Mandy Barker. Op haar expedities verzamelde zij alle “zwerfballen” die zij op de stranden van West-Europa tegenkwam. Het levert een bijna abstract beeld op.’

RICHARD JOHN SEYMOUR
  • Foto RICHARD JOHN SEYMOUR 

    Yiwu International Trade City, in de oostelijke Chinese provincie Zhejiang, is ’s werelds grootste groothandelsmarkt voor kleine goederen – en een lust voor het oog als je van plastic houdt. Meer dan 70.000 stands waar ze alles verkopen, van opblaasbare zwembaden tot kookgerei en kunstbloemen. Voor fotograaf Richard John Seymour voelde de markt volkomen vertrouwd, omdat de goederen overal te vinden zijn, en tegelijkertijd volkomen vreemd vanwege het verbijsterende volume. China is de grootste producent van plastic – het produceert meer dan een kwart van het wereldtotaal. Een groot deel daarvan wordt geëxporteerd.


RANDY OLSON
  • Foto RANDY OLSON 

    Een van de grootste hindernissen voor recycling is het goed schoonmaken en sorteren van de containers die in de afvalstroom terechtkomen. In Dhaka, Bangladesh, sorteren vrouwen een berg afgedankte plastic flessen die zijn verzameld door afvalplukkers. De flessen worden omgesmolten tot nieuwe plastic producten. Sorteerlocaties zoals deze bieden werkgelegenheid en helpen bij het verwijderen van afgedankt plastic op plaatsen waar het in zee kan stromen.


JUSTIN HOFMAN.
  • Foto JUSTIN HOFMAN 

    Om zeestromingen te berijden, grijpen zeepaardjes met hun staarten drijvend zeegras of ander natuurlijk afval vast. Het puin werkt als een zeil en zwaait het kleine zeepaardje met de stroom mee. In de vervuilde wateren van het Indonesische eiland Sumbawa klemde dit zeepaardje zich vast aan een plastic wattenstaafje – ‘een foto waarvan ik wilde dat hij er niet was’, zegt fotograaf Justin Hofman..

38 miljoen stukjes afval

Zoals de titel aangeeft komt ‘National Geographic Planet or Plastic?’ uit de Verenigde Staten. Museon werkt samen met National Geographic; met enige regelmaat krijgt het museum een tentoonstelling aangeboden. Judith Aartsen paste de Amerikaanse foto-expositie aan voor Nederland en het Museon-publiek, gezinnen met kinderen in de basisschoolleeftijd. 

‘Voor ons heeft het meerwaarde als we aanvullend aan de fotografie stukken uit onze museumcollectie kunnen plaatsen. Bij Planet or Plastic laten we bijvoorbeeld een gesteente zien, een zogeheten plastiglomeraat. Een grote steen waarin zwerfplastic is versmolten. Zo’n glomeraat ontstaat door de vervuiling die de mens veroorzaakt.

 

‘In aanvang werd ik best somber van dit thema’, bekent Aartsen. ‘In het museum was ik bezig met de tentoonstelling, buiten zag ik overal plastic en zooi liggen. Hoe gingen we hier nou echt iets aan doen? Sommige foto’s zijn zo confronterend, ze vertellen zo’n groot verhaal.’ Ze schetst het beeld van wetenschapper Jennifer Lavers die fotografeerde op Henderson Island, middenin de Stille Oceaan. ‘Hier, op een van de meest afgelegen plekken ter wereld, spoelen elke dag zo’n 3.800 stukjes afval aan, uit Europa, Rusland, de Verenigde Staten, Zuid-Amerika, Japan en China. Lavers, onderzoeker aan de Universiteit van Tasmanië, berekende dat de stranden van het eiland ongeveer 38 miljoen stukjes afval bevatten, het meeste van plastic. Dat getal moet je even op je laten inwerken…’

Gevoel van hoop

Hoe stuur je de bezoeker naar huis, met welk gevoel? Judith Aartsen: ‘Ik hoop dat kinderen en volwassenen behalve bewustwording en confrontatie ook iets van hoop meenemen. Deze thematiek kan je ontzettend treurig stemmen. Terwijl we mensen graag mogelijkheden geven om de problematiek zelf ten goede te beïnvloeden; een bezoek aan Museon kan een steun in de rug kan zijn. Als iedereen elke dag één stukje zwervend plastic van straat raapt en in de vuilnisbak doet, scheelt dat dagelijks al 14 miljoen stukjes zwerfplastic in het milieu. Mooie, haalbare gedachte toch?’

National Geographic Planet or Plastic? is nog te zien tot half april 2021 in Museon Den Haag. Zie museon.nl voor meer informatie over de tentoonstelling en het reserveren van toegangskaarten.


JORDI CHIAS.
  • Foto JORDI CHIAS  

    Een onechte karetschildpad is verstrikt in een oud visnet in de Middellandse Zee voor de kust van Spanje. De schildpad kon zijn nek enige tijd boven water uitstrekken om te ademen, maar hij zou zijn gestorven als de fotograaf hem niet had bevrijd. ‘Spookvissen’ met vervallen of achtergelaten vistuig zijn een grote bedreiging voor zeeschildpadden en andere zeezoogdieren.


JENNIFER LAVERS
  • Foto JENNIFER LAVERS 

    Henderson Island in de Stille Oceaan is een van de meest afgelegen plekken ter wereld. Toch spoelen er elke dag 3.800 stukjes afval aan, afkomstig uit Rusland, de Verenigde Staten, Europa, Zuid-Amerika, Japan en China. In 2015 berekende onderzoeker Jennifer Lavers dat de stranden van het eiland zo’n 38 miljoen stukjes afval bevatten, het meeste van plastic.


JONAS BENDIKSEN
  • Foto JONAS BENDIKSEN  

    In veel delen van de wereld is schoon water om te drinken, koken en wassen niet direct beschikbaar. Omdat plastic containers licht en sterk zijn, zijn ze heel geschikt om water over lange afstanden te vervoeren. Ondanks de slechte reputatie van flessenwater, zijn plastic flessen bij een ramp de snelste manier om water te geven aan slachtoffers. Hier zwermen inwoners van een sloppenwijk in Delhi, India, een tankwagen uit om water over te hevelen in jerrycans..


  • Foto MANDY BARKER  

    Afgedankte vislijnen vormden nestachtige ballen door de getijdenbewegingen van de oceaan. Onderweg verzamelden de ballen ander puin op hun pad. Sommige ballen lijken op kwallen of andere zeedieren.



Naar boven 

Gerelateerde artikelen:

Gerelateerd
MADE by ME: beeldverhalen uit Myanmar.

Goedgeld September 2020


Gerelateerd
Hoe zit het met... plastic?

Goedgeld september 2019



Moeten we het weer hebben over onze omgang met plastic? Ja, zegt Museon in haar National Geographic-tentoonstelling Planet or Plastic. Programmamanager Judith Aartsen over bewustwording en zelf bijdragen aan oplossingen.

12/14
Loading ...