Baanbreker




Generatie-expert Talitha Muusse

Het klimaatvraagstuk is ook een generatiedebat


Lees verder  

Inspraak voor jongeren en duurzaamheid bepalen de agenda van Talitha Muusse die ook wel de stem van haar generatie wordt genoemd. Ze richtte Coalitie-Y op en De Jonge Duurzame 100, ze is een veelgevraagd spreker, ze schuift aan bij tv-programma’s en praat maandelijks met de premier in het Catshuis. Maar de oudere generatie beweegt niet gemakkelijk, vindt ze. ‘Misschien moeten we veel radicaler worden.’

 

Hoe kwamen de thema’s jongeren en duurzaamheid op jouw pad? ?

‘In mijn eerste studiejaar, tien jaar geleden, kwam ik via een stage bij MVO Nederland te werken. Ik was 19 en van het woord duurzaamheid had ik nog nooit gehoord. Door Willem Lageweg, oud-directeur van de Rabobank en mijn mentor daar, werd ik op dat pad gezet. Hij stelde mij vragen. Wat vind jij nou als jongere van het klimaat, van onze toekomst, van duurzaamheid? In een tijd dat er nog geen brede maatschappelijke discussie over bestond. Tussen mij en hem kwam het generatiedebat op gang over de duurzame samenleving. Ik leerde veel van hem, maar het was zo bijzonder dat hij ook van mij wilde leren. Hij liet me geloven dat de mening van jongeren ertoe doet. De meeste bestuurders denken dat ze alleen kunnen leren van mensen uit hun eigen league, niet van de gewone man of vrouw op straat of van jongeren.’

 

Wat betekent duurzaamheid tien jaar later voor jou?

‘Hoe voeg ik positieve waarde toe aan de wereld, aan mensen, biodiversiteit en het klimaat? Hoe geef ik meer dan ik neem? Om die balans gaat het. Door corona staat het klimaat meer dan ooit in de belangstelling, de pandemie valt direct te linken aan die disbalans tussen mens en aarde. Klimaatverandering is ook een generatievraagstuk. Op wat warme winters na merken we er nu weinig van, maar voor het einde van de eeuw worden de effecten zichtbaar. Dat gaat de samenleving veel geld kosten. Ik geloof net als David Attenborough dat de opwarming van de aarde een existentiële bedreiging vormt voor de mens.’

Talitha Muusse

Duurzaam ondernemer en spreker namens haar generatie. Geboren in 1991 als dochter van een Lutherse dominee en een Peruviaanse activiste. Ze groeide op in een Rotterdams, maatschappelijk betrokken, gezin waar over alles werd gediscussieerd. Ze studeerde Bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ontwikkelde haar expertise in duurzaamheid en generatie-denken bij MVO-Nederland waar ze op haar 22e toetrad tot de Raad van Toezicht, als jongste bestuurder ooit. Ze was medeoprichter van de Duurzame Jonge 100 en drijvende kracht achter de Energieboot. Ook richtte ze samen met Tim Hofman Coalitie-Y op, een beweging die zich hard maakt voor inspraak en vertegenwoordiging van jongeren in de politiek. Recent lanceerde Talitha Blikverruimers, een programma dat jonge professionals opleidt om toezichthouder of commissaris te worden.

Baanbreker Talitha Muusse
Denken veel jongeren zoals jij?

‘Ja! Niet voor niets stemmen jongeren in heel Europa overwegend groen. Kijk naar de klimaatmarsen. Jongeren van nu protesteren meer dan jongeren in de jaren zestig. De oudere generatie ziet klimaatverandering in het verlengde van milieubeleid: niet te veel vervuilen, een beter klimaat begint bij jezelf. Jongeren geloven niet dat kleine beetjes helpen, die zien het compleet de verkeerde kant op gaan. Ouderen zeggen al snel: het kan niet. Ze kiezen – niet altijd bewust – voor behoud van banen boven het behoud van de aarde. Natuurlijk is ons gedrag belangrijk, maar jongeren willen grotere en radicaal andere besluiten.’

 

Waar denk je aan bij een radicaal andere politiek?

‘Misschien is een grondwettelijke verandering nodig waarbij alle politieke besluiten ongeacht politieke kleur binnen een duurzaam kader moeten vallen, zodat bijvoorbeeld meer CO2-uitstoot onmogelijk wordt. Beprijzing is ook een middel. Hoge belastingen voor de uitstoot van CO2, voor het teveel onttrekken van grondstoffen of voor schade aan biodiversiteit. En gunstige voorwaarden voor lokaal produceren met een lage footprint. Dan breng je de balans terug. Er zitten fiscale voordelen aan het produceren van niet-duurzame energie, er is geen vleestaks maar er zit wel belasting op groente en fruit. Dat klopt gewoon niet. Veranderen kan niet, onze economie zou instorten als andere landen daar niet in meegaan? Tsja, ik denk dat het voortbestaan van onze aarde het wel waard is.’

 

Corona heeft ook tot drastische economische keuzes geleid…

‘Een interessante parallel. Ik denk wel eens, als je nu ziek zou worden of dood zou gaan door het klimaat, dan zou het heel hard gaan met de veranderingen. De indicatoren zijn minder zichtbaar en tastbaar, maar de grenswaarden voor het klimaat staan echt allang op rood. Anders dan bij een virus buig je de klimaatverandering niet zomaar af. Als de schade al zolang is opgebouwd, ben je per definitie te laat.’

‘Als je nu ziek zou worden door het klimaat, zou het heel hard gaan met de veranderingen’

Baanbreker Talitha Muusse

Baanbreker Talitha Muusse
Ben je eigenlijk wel optimistisch over ons klimaat?

(Stilte.) ‘Weet je, de planeet redt het wel. En gek genoeg – wat ik heel dubbel vind aan mezelf – denk ook ik dat het wel zal meevallen met die extinctie.

Misschien overleven we ook zonder walvissen en bossen, met geavanceerde technologie. Maar het is zo zonde dat we er een potje van maken op deze prachtige planeet. Wat mij hoop geeft, is dat de jonge generatie zo maatschappelijk betrokken is. Via social media vinden we elkaar. Er wordt heel negatief over gedaan, social media vormen een riool en genereren fake news. Maar social media zorgen ook voor empowerment, niet alleen voor de klimaatbeweging, ook voor Me too en Black Lives Matter. Machthebbers kunnen niet meer zomaar zinloze beloftes doen, hypocrisie wordt afgestraft.’

 
Wordt het anders als de jongeren straks de macht hebben?

‘Elke levensfase geeft je een andere blik op de wereld. Maar elke generatie neemt ook zijn eigen zeitgeist mee. Mijn generatie, de millennials of generatie Y, is klimaatbewust en opgegroeid met technologie en digitalisering. Wij organiseren ons in allerlei losse en ongrijpbare netwerkverbanden. De klimaatmarsen ontstonden spontaan, uit Whats­App-groepen. Die wereldwijde demonstraties maken machthebbers duidelijk dat het voor jongeren menens is.’

 

De macht van het getal, helpt dat de jongerenvertegenwoordiging?

‘Het is de kracht en de valkuil natuurlijk, want die unieke manier van organiseren wordt niet erkend door Den Haag. Wil je daar aan tafel zitten, dan gaat het om hoeveel leden of medewerkers je hebt. Die hebben we niet. En dat is denk ik precies de uitdaging: hoe pas je als jongeren binnen de officiële kanalen van inspraak en vertegenwoordiging? Hoe krijg je jouw belang erkend zonder de aansluiting met je eigen waarden te verliezen? Verlang niet van jongeren dat ze massaal lid worden van de vakbond of een politieke partij om te mogen meepraten als daar hun energie niet zit.’

 

En een eigen jongerenpartij voor de hele generatie Y? 

‘Ik hoop dat die er komt, er zijn plannen voor de komende Tweede Kamerverkiezingen. Het gevaar van infiltreren in een bestaand systeem is dat je je vernieuwingskracht verliest. Ouderen moeten ons ook een beetje durven loslaten, zoals mijn mentor mij losliet. Draai het om en geef dat klimaat- of pensioenakkoord aan jongeren. Laat hen het zelf maar organiseren en laat vervolgens de ouderen bij de jongeren lobbyen voor inspraak.’

Baanbreker Talitha Muusse
Geef je dit soort baanbrekende ideeën ook aan Rutte mee, waar je namens Coalitie-Y elke maand bij aan tafel zit?

‘Ja, maar het is zoeken naar wat je kunt neerleggen. In september deden we met Coalitie-Y voorstellen voor klimaatbeleid, onder andere CO2-beprijzing en een generatietoets voor elk politiek besluit, kortweg de gevolgen van een maatregel laten doorrekenen voor toekomstige generaties. Het antwoord was: het kan niet, het is te lastig. Punt. We mochten wel meehelpen het coronabeleid uit te leggen aan jongeren… ja, haha. Het probleem is dat dit kabinet niet gelooft in inspraak van welke groep dan ook. Deskundigheid en verdiensten tellen. Neem het OMT. Daar komen geen jongeren in, alleen neutrale deskundigen is het argument. Maar dat is bizar, geen mens is neutraal!’

 

Je bent hier al tien jaar mee bezig, zat op je 22e in de Raad van Toezicht van MVO Nederland. Hoeveel meer deskundigheid is nodig?

‘Ik kom veel babyboomers tegen die vinden dat ik pas kom kijken. Vorige week nog bij de opname van een BNR-podcast, twee bestuurders die het “allemaal onzin” vonden wat ik zei. Want “jullie generatie heeft het beter dan elke generatie ervoor en bij de eerste de beste tegenslag klagen jullie al”. Ja, het is waar dat we zijn opgegroeid in de allerbeste tijd van de geschiedenis, maar ons toekomstbeeld is somberder dan ooit. We zitten met een enorme staatsschuld, de vergrijzing en zorgkosten nemen toe, de werkloosheid ook, ons pensioenstelsel is onhoudbaar. En we hebben een klimaatcrisis. Dit is niet de eerste de beste tegenslag, het gaat slechter worden vanaf hier. In die spagaat botsen onze wereldbeelden.’

 

Hoe ga je door met je missie?

‘In ieder geval door in gesprek te blijven, door collectief een punt te maken en misschien wel door de moed te vinden om te zeggen “nu is het klaar”. Hoe? Ongehoorzaam worden, de straat op en de boel platleggen om klimaatbeleid af te dwingen. Best radicaal, maar misschien is het nodig om gehoord te worden. Hoe dan ook wil ik de toekomst in gunstige richting veranderen. Misschien juist vanuit het idee dat onze generatie de tijd zo heeft meegehad. We zijn creatief en ondernemend, we hebben de toekomst en de kansen om de wereld te veranderen.’

 

Jouw held voor jongeren én het klimaat?

‘David Attenborough, die op zijn 94e nog steeds gepassioneerd in de strijd zit tegen klimaatverandering en continu waarschuwt dat ons gedrag leidt tot een massa-extinctie. Hij is een Instagramaccount gestart om jongeren te bereiken, omdat hij inziet dat jongeren de wereld kunnen veranderen. Het getuigt van leiderschap dat hij zich op zijn leeftijd buigt naar de jonge generatie. Dat zouden bestuurders ook moeten doen. Waarom stemmen jongeren niet, is niet de goede vraag. De vraag is, waarom bedenken we niet een andere vorm van inspraak. Precies wat mijn mentor Willem Lageweg bij mij deed. De samenleving kan meer Willem Lagewegs en David Attenboroughs gebruiken.’ 


Naar boven 

Gerelateerde artikelen:

Gerelateerd
Columniste Sheila Sitalsing: Scherp maar nooit cynisch

Goedgeld september 2020


Gerelateerd
Klimaatadvocaat Koos van den Berg: juridische brein achter de Urgenda-klimaatzaak

Goedgeld Oktober 2018


Talitha Muusse: Duurzaam ondernemer en spreker namens haar generatie, oprichter van coalitie Y en De Jonge Duurzame 100. De oudere generatie beweegt niet makkelijk, vindt ze. ‘Misschien moeten we veel radicaler worden.’

2/14
Loading ...