Partnerschap met Amnesty




Tweegesprek
Eduard Nazarski
en Arie Koornneef

Zonder meningsverschillen is er geen barst aan’


Lees verder  

Ze hebben beiden een grote persoonlijke betrokkenheid bij mensenrechten, maar blijken meer gemeenschappelijk te hebben. Arie Koornneef (directeur ASN Bank) spreekt Eduard Nazarski (Amnesty) in zijn laatste maand als directeur van de mensenrechtenorganisatie. Een dubbelinterview over eerlijk bankieren, de ondeelbaarheid van mensenrechten en de vrijheid van een jazzband.

 

Man, wat is jouw tas groot’, wijst Eduard Nazarski naar de cognackleurige dokterstas van Arie Koornneef. De directeur van ASN Bank verontschuldigt zich voor het ‘halve kantoor’ dat hij met zich meezeult. ‘Ik heb me goed voorbereid op dit interview.’ Nazarski toont lachend zijn eigen bescheiden zwarte aktentas. ‘Meer heb je niet nodig.’

 

Aan de ontspannen omgang merk je dat de twee directeuren elkaar vaker spreken. Nazarski gaf onlangs nog een lunchlezing over mensenrechten aan medewerkers van de bank. Ze spraken na afloop over de Eerlijke bankwijzer, waarbij Amnesty betrokken is. En dan zijn er nog de masterclasses over mensenrechten op verschillende universiteiten, mede mogelijk gemaakt door ASN Bank. Nazarski: ‘Ik merk dat het thema mensenrechten leeft, ook tijdens mijn gastcolleges. Wel moet ik erop letten dat ik niet te veel ellende belicht. Je kunt beter laten zien wat we kunnen doen en deze jonge mensen hoop geven.’

Tweegesprek Eduard Nazarski en Arie Koornneef_1512

Het zijn moeilijke tijden voor de mensenrechten?

‘In veel landen gaat het totaal de verkeerde kant op. Met een grote wreedheid soms. Er is veel onmacht, ook internationaal. Het is natuurlijk bijzonder dat alleen Nederland en Frankrijk durven te protesteren tegen de inval van Turkije in Syrië. Daarmee vergoelijken NAVO-landen toch wat er daar gebeurt. Geopolitiek is vaak enorm cynisch, kijk naar de groep nieuwe vluchtelingen die de inval creëert.’

 

Je vertrekt onder ander gesternte dan bij je start in 2006?

‘Wreedheid is van alle tijden. Menselijke waardigheid komt nooit vanzelfsprekend, daar moet voor geijverd worden. Maar het is waar: de democratie holt achteruit. Al sinds 2006, volgens Freedom House, de Amerikaanse organisatie die zich inspant voor mensenrechten en democratie. Dat overlapt met mijn tijd bij Amnesty. Hopelijk is daarbij geen sprake van een oorzakelijk verband.’

Wat daarbij opvalt is de toenemende polarisatie, ook in Nederland?

‘Sociale media hebben bijgedragen aan een verruwing van het debat. Het taalgebruik is heftig. De bedreigingen die Geert Wilders naar zijn hoofd krijgt, of Sylvana Simons, daar krijg je het koud van. Meningsverschillen zijn prima, anders is er geen barst aan. Maar ik hoop wel dat de toon gematigder wordt. De middengroep durft niet meer.’  

 

Om die reden startte Amnesty landelijk met een mensenrechtendialoog?

‘We willen daarmee niet de meningsverschillen slechten, maar een manier vinden om erover te praten. Niet over verdragen, maar over de waarden die daaraan ten grondslag liggen. Van oudsher zijn we een organisatie die op zenden staat. Maar nu luisteren we ook. We waren bijvoorbeeld op het duurzaamheidsfestival ACT van ASN Bank.’

2 gesprek Eduard Arie
Tweegesprek Eduard Nazarski en Arie Koornneef_1513
Waarom kiest ASN Bank voor een partnerschap met Amnesty?

Arie Koornneef: ‘Mensenrechten is altijd onze focus geweest. Vanaf de start was het een duidelijke wens van onze klanten om op een sociale manier te investeren. Amnesty en ASN Bank komen beide voort uit de jaren zestig; we zijn dus al lang met elkaar verbonden. We ontmoeten elkaar weliswaar op mensenrechten, maar vullen dat verschillend in. Wij als bank stellen ons altijd de vraag hoe we investeren. Dat mag nooit ten koste gaan van de rechten van de mens. Amnesty doet dat door campagnes te voeren, mensen te mobiliseren, politiek en overheden aan te spreken. Hoe blijf jij daarbij eigenlijk gemotiveerd, Eduard?’
Nazarski: ‘Deels door je in te prenten dat je door kleine stappen een groot verschil kunt maken. Het gaat om de rechten van mensen van vlees en bloed. Ik spreek geregeld gevangenen die dankzij Amnesty vrijkwamen. Ze vertellen me hoe ze het volhielden door de steun van Amnesty, dat geeft me de moed om door te gaan.’  

 

Nazarski besloot anderhalf jaar geleden dat hij zou stoppen. Zijn opvolgster is al benoemd: Dagmar Oudshoorn, nu nog manager bij de Nationale Politie in Amsterdam. Na zijn vertrek wil Nazarski eerst een paar maanden afstand nemen. Tijd voor het spelen van saxofoon en klarinet, een hobby die hij vanwege de drukke werkzaamheden moest staken. ‘Ik speel al sinds mijn negende, eerst klassiek, daarna in een soulband. Tot verdriet van mijn vader en leraar, zij waren bang dat ik mijn embouchure zou verpesten.’

‘Met kleine stappen kun je een groot verschil maken’

Het verhaal vindt herkenning bij Arie Koornneef die zijn hele jeugd trompet speelde, maar zijn instrument een tijd geleden aan de wilgen hing. Hij deed voor het laatst een poging op het huwelijksjubileum van zijn ouders. ‘Het viel niet mee om de spieren rond mijn mond weer in beweging te krijgen.’ Ooit was hij lid van een jeugdorkest, op het repertoire stond vooral klassiek.
Later speelde hij ook blues en jazz. ‘Voor een blazer zijn die partijen veel interessanter.’ Ook Nazarski droomt van een jazzband. Hij houdt van ‘dwarse muziek’ en laat een muziekfragment horen van Phaorah Sanders. You gotta have freedom, een toepasselijk nummer. Boze saxofoonklanken vullen de werkkamer. ‘Mijn vrouw wordt niet blij als ik dit ga spelen. Maar hier gebeurt wel wat bij het publiek.’

Baanbreker_1423
Baanbreker_1422
Deze muziek klinkt opstandig, wat zegt dat over jou? 

‘Ik ben niet opstandig, wel gedreven. Afgelopen weekend las ik een prachtige column in NRC. Over de wereldorde die op zijn gat ligt. Europa is een museum aan het worden, Trump trekt zich overal uit terug, de VN zijn volstrekt machteloos. Er is totale verlamming. Wat kunnen maatschappelijke organisaties daarin nog betekenen? Ik voel nog een gedrevenheid om daar iets aan te doen.’  

 

Er was de laatste jaren soms kritiek op Amnesty, die zich naast burgerrechten steeds meer richtte op economische rechten?

‘We debatteerden er eindeloos over of economische rechten ook mensenrechten zijn. Uiteindelijk kwamen we tot de slotsom dat je niet één aspect kunt isoleren, we moeten het hele spectrum omvatten. Toen ik net begon ging ik naar Zuid-Afrika. Ik heb daar nog Nelson Mandela ontmoet. Indertijd zeiden mensen tegen me: natuurlijk willen we mensenrechten. Maar als een derde van de bevolking met honger opstaat en naar bed gaat, is dat belangrijker. Dat vond ik een sterk appèl.’

Mensenrechten zijn volgens ASN Bank óók verbonden aan natuur en biodiversiteit?

Koornneef: ‘De huidige ontwikkelingen met het klimaat gaan onherroepelijk zorgen voor meer vluchtelingen. We moeten daarom goed nadenken over toekomstige aanpassingen. Zodat mensen op een veilige manier kunnen blijven leven. Ook biodiversiteit speelt een rol, die alles te maken heeft met het voedselprobleem.’  

 

Hoe weegt ASN Bank die verschillende belangen?

‘Het is bij ons nooit een afweging waarbij de ene pijler zwaarder weegt dan de andere. Alle aspecten moeten in orde zijn. Om die reden besloten we onlangs niet meer te investeren in Tesla, een gamechanger in de duurzame auto-industrie. Het bedrijf respecteert de vakbondsvrijheden en arbeidsomstandigheden onvoldoende. Ook een koploper op klimaatgebied heeft geen vrijbrief om sociale rechtvaardigheid te veronachtzamen.’

Tweegesprek Eduard Nazarski en Arie Koornneef_1514
Mensenrechten is zo’n breed onderwerp. Hoe zoekt ASN Bank verdieping op dit dossier?

‘We hebben onder meer een langetermijn-project gericht op een leefbaar loon in de kledingindustrie. Dat moet ervoor zorgen dat werknemers in 2030 van de inkomsten niet alleen kunnen leven, maar ook gebruikmaken van gezondheidszorg en onderwijs voor hun kinderen. In het Platform Living Wage Financials werken we samen met twaalf financiële instellingen. Samen met andere internationale investeerders kunnen we meer druk uitoefenen.’
Nazarski: ‘Een goede werkwijze. Als een aantal bedrijven zoals Adidas die stap zet, verschuift de balans. Dan is het opeens not done om niet mee te doen. Daar kun je dus een heel eind mee komen.’
Koornneef: ‘Wat ik aan Amnesty bewonder is dat jullie altijd de rug recht houden. Ook als jullie onder vuur staan. Een andere organisatie zou even de luwte opzoeken, een stapje terug doen. Jullie blijven altijd trouw aan de doelstellingen.’
Nazarski: ‘Als je je standpunten wijzigt omdat ze moeilijk liggen, ben je weg.’

 
Kun je daar een voorbeeld van noemen?

Nazarski: ‘Onze campagne tegen het boerkaverbod viel niet in goede aarde. De toon was niet goed, we hadden het probleem te veel versimpeld en geen rekening gehouden met de intuïtie van mensen. Achteraf hadden we dat misschien anders gedaan. Maar ons standpunt is onveranderd: deze wet deugt niet.’
Koornneef: ‘We leveren allebei op onze eigen manier een actieve bijdrage aan de maatschappelijke dialoog, op veel duurzame onderwerpen. Vanuit een duidelijke missie. Het is de reden waarom mensen lid van Amnesty willen zijn en willen bankieren bij ASN Bank. Het zou niet bijzonder moeten zijn, maar dat is het wel.’


Naar boven 

Gerelateerde artikelen:

Gerelateerd
Gesprek met ASN directie Joyce van der Est en Arie Koornneef.

Goedgeld maart 2019


Gerelateerd
‘Voor onze klanten een positieve bijdrage leveren’

Goedgeld maart 2018


Arie Koornneef (directeur ASN Bank) spreekt Eduard Nazarski (Amnesty) in zijn laatste maand als directeur van de mensenrechtenorganisatie. Een dubbelinterview over eerlijk bankieren en de ondeelbaarheid van mensenrechten.

8/13
Loading ...